Toegepaste Informatica · les 04

Klaar om te versturen

NovaDepot zoekt jobstudenten voor de drukke eindejaarsperiode. Lotte van de personeelsdienst schreef een onthaalbrochure, maar de pagina's zijn nog niet klaar: vandaag maak jij er een nette pdf van.

Zo werk je

Lees hierOp deze pagina staat wat je moet doen, stap voor stap.

Werk in je werkdocumentPagina 1 en 2 zijn de brochure. Die maak jij klaar om te versturen.

Lever je document én je pdf inJe vragenblad staat op pagina 3.

Na deze les kan je

een pagina instellen: staand, A4 en marges;
een koptekst en paginanummers maken, en een nieuwe pagina beginnen zonder Enters;
een document als pdf bewaren en in Classroom toevoegen.

Vast? Kijk eerst op de theoriekaart. Open dan Hulp nodig? onder de stap. Vraag het daarna aan je buur, en pas dan aan je leraar.

Spiekbriefje

Theoriekaart

Alles op één plek. Kom hier terug als je iets niet meer weet.

Een pagina instellen

Bestand › Pagina-instelling

Afdrukstand	staand of liggend
Papierformaat	A4 is het gewone blad
Marges	de witte rand rond je tekst. Bij NovaDepot: 2 cm.

Zo ziet een pagina eruit

koptekst: op elke pagina
marge: de witte rand
tekst: je brochure
voettekst met het paginanummer

Kop- en voettekst

Staat op elke pagina. Je typt hem maar één keer.

Invoegen › Pagina-elementen › Koptekst of Voettekst
Terug naar je tekst: klik in de gewone tekst.

Paginanummers

Nooit zelf typen: het programma telt voor jou.

Invoegen › Pagina-elementen › Paginanummer
Aantal pagina's zet het totaal waar je cursor staat: Pagina 1 van 3.

Een nieuwe pagina

Nooit Enter, Enter, Enter. Gebruik een pagina-einde.

Invoegen › Eindemarkering › Pagina-einde
Of: Ctrl + Enter
Weg ermee: klik eronder en druk op Backspace.

Een pdf

Een pdf is als een foto van je document.

Hij ziet er op elk toestel hetzelfde uit.
Niemand verandert hem per ongeluk.
Pas je je document aan? Dan verandert de pdf niet mee.

Bestand › Downloaden › het pdf-document (.pdf)

Downloads of de cloud?

Downloads	op deze computer. Daar komt je pdf eerst terecht.
Classroom	in de cloud. Daar zet je je pdf in stap 7.

Uit les 02 en 03

Bekijken › Opmaakmarkeringen tonen: ¶ is een Enter, · is een spatie.
Huisstijl: Verdana · titel 20 pt vet, gecentreerd · tussentitel 14 pt vet · tekst 12 pt.
Rechts uitlijnen: Ctrl + Shift + R

Woorden

afdrukstand	hoe het blad staat: staand (hoog) of liggend (breed)
marge	de witte rand tussen je tekst en de rand van het blad
koptekst	tekst die bovenaan elke pagina staat
voettekst	tekst die onderaan elke pagina staat
pagina-einde	een teken dat zegt: hier begint een nieuwe pagina
pdf	een bestand dat er overal hetzelfde uitziet, als een foto van je document

Veelgemaakte fouten

Enter, Enter, Enter in plaats van een pagina-einde.
Een paginanummer zelf typen: dan staat overal hetzelfde nummer.
De koptekst als gewone tekst bovenaan pagina 1: op pagina 2 staat hij dan niet.
Zonder paginering gekozen: dan zie je geen kop- en voettekst meer.
De pdf staat alleen in Downloads en niet in Classroom.

Stap 1

Werkdocument

Vragenblad

Klaarzetten

Je werkt vandaag in één document: de brochure van NovaDepot. Zet eerst alles klaar.

Wat moet je doen?

Open je werkdocument TV3_Documentopmaak. Het staat in de opdracht, net als deze pagina.
Zet de opmaakmarkeringen aan: Bekijken › Opmaakmarkeringen tonen.
Scrol naar pagina 3, het vragenblad. Vul je naam, klas en datum in.

Hulp nodig?

Zie je geen ¶? Klik nog eens op Bekijken › Opmaakmarkeringen tonen. Misschien zette je ze net uit.

Vind je je werkdocument niet? Kijk opnieuw in de opdracht. Je werkdocument heeft jouw naam in de titel.

Stap 2

Werkdocument

Vragenblad, rij 1

De pagina instellen

Een brochure lees je staand, met een witte rand rond de tekst. Nu staat alles liggend en loopt de tekst tot tegen de rand.

Wat moet je doen?

Klik op Bestand › Pagina-instelling. Kies bovenaan Pagina's.
Kies bij Afdrukstand: staand.
Kies bij Papierformaat: A4.
Typ bij Marges vier keer 2: boven, onder, links en rechts. Klik op OK.
Lees rij 1 op je vragenblad. Die deed je leraar voor.

Kijk nu naar deel 2. Staat Afspraken en contact plots op een rare plaats? Dat is normaal. Je lost het op in stap 5.

Hulp nodig?

Staat bovenaan Zonder paginering aangeduid? Klik dan op Pagina's. Zonder pagina's kan je geen koptekst en geen paginanummers maken.

Iets fout gedaan? Open Bestand › Pagina-instelling opnieuw en verbeter het.

Stap 3

Werkdocument

Vragenblad, rij 2 en vraag 1

Een koptekst

Een koptekst staat bovenaan elke pagina. Nu staat hij als gewone tekst bovenaan pagina 1. Jij verhuist hem naar de echte koptekst.

Wat moet je doen?

Klik 3 keer in de grijze regel bovenaan pagina 1: NovaDepot · Onthaalbrochure jobstudenten … Knip hem met Ctrl + X.
Klik op Invoegen › Pagina-elementen › Koptekst.
Plak met Ctrl + V. Lijn de regel rechts uit met Ctrl + Shift + R.
Klik in de gewone tekst van je brochure. Zo verlaat je de koptekst.
Staat er bovenaan pagina 1 nog een lege regel (¶)? Wis hem.
Vul rij 2 en vraag 1 in op je vragenblad.

Scrol naar pagina 2. Staat je koptekst daar ook? Dan is het een echte koptekst.

Hulp nodig?

Typ je per ongeluk verder in de koptekst? Klik in de gewone tekst van je brochure.

Staat er een lege regel onder je koptekst? Klik erop en druk op Backspace.

Zie je Pagina-elementen niet in het menu Invoegen? Zoek in dat menu dan naar Koptekst, of vraag het aan je leraar.

Stap 4

Werkdocument

Vragenblad, rij 3

Paginanummers

Een paginanummer typ je nooit zelf. Het programma telt de pagina's voor jou, ook als er later een pagina bijkomt.

Wat moet je doen?

Klik op Invoegen › Pagina-elementen › Paginanummer.
Kies het voorbeeld met het nummer rechtsonder.
Klik in de voettekst, vlak vóór het nummer. Typ Pagina en een spatie.
Scrol door je document. Onderaan staat Pagina 1, Pagina 2 en Pagina 3.
Vul rij 3 in op je vragenblad.

Hulp nodig?

Staat het nummer bovenaan? Druk op Ctrl + Z en kies het andere voorbeeld.

Staat er overal Pagina 1? Dan typte je het nummer zelf. Wis het en begin opnieuw bij handeling 1.

Stap 5

Werkdocument

Vragenblad, rij 4 en vraag 2

Een nieuwe pagina

Deel 2 moet bovenaan een nieuwe pagina beginnen. Met Enters lukt dat niet: verandert er iets, dan schuift alles op. Dat zag je in stap 2.

Wat moet je doen?

Zoek de lege regels (¶) tussen deel 1 en de titel Afspraken en contact.
Klik vóór de eerste lege ¶. Hou Shift ingedrukt en klik vlak vóór Afspraken. Druk op Delete.
Klik vlak vóór Afspraken en contact.
Klik op Invoegen › Eindemarkering › Pagina-einde. Of druk op Ctrl + Enter.
Vul rij 4 en vraag 2 in op je vragenblad.

Nooit Enter, Enter, Enter om een nieuwe pagina te beginnen. Gebruik altijd een pagina-einde.

Hulp nodig?

Staat er nu een lege pagina? Dan staat er een pagina-einde te veel. Klik onder dat pagina-einde en druk op Backspace.

Zie je Eindemarkering niet in het menu? Gebruik dan Ctrl + Enter.

Is de titel Afspraken en contact klein geworden? Druk op Ctrl + Z en wis de lege regels opnieuw.

Stap 6 Werkdocument en Downloads

Vragenblad, vraag 3

Een pdf maken

Een pdf is als een foto van je document. Hij ziet er op elk toestel hetzelfde uit, en niemand verandert hem per ongeluk.

Wat moet je doen?

Klik op Bestand › Downloaden. Kies in de lijst het pdf-document (.pdf).
Rechtsboven in Chrome, naast de adresbalk, gaat de downloadlade open. Klik op je pdf.
Kijk je pdf na: 3 pagina's, bovenaan de koptekst, onderaan Pagina 1, 2 en 3, en deel 2 bovenaan pagina 2.
Sluit de pdf. Beantwoord vraag 3 op je vragenblad.

Je pdf staat nu in Downloads, op deze computer. Hij staat nog niet in de cloud. In stap 7 zet je hem in Classroom.

Hulp nodig?

Klopt er iets niet in je pdf? Verbeter het in je werkdocument en download een nieuwe pdf.

Zie je de downloadlade niet? Klik in Chrome rechtsboven op Meer (⋮) › Downloads.

Opent je pdf in een ander programma, bijvoorbeeld Microsoft Edge? Dat is goed.

Stap 7 Classroom

Vragenblad, vraag 4

Controleren en inleveren

Bijna klaar. Test eerst of je het onthouden hebt. Er wordt niets bewaard.

1. Deel 2 moet op een nieuwe pagina beginnen. Wat doe je?

2. Waar zet je tekst die bovenaan elke pagina moet staan?

3. Je verandert iets in je document nadat je de pdf maakte. Wat gebeurt er met je pdf?

Wat moet je doen?

Klik in de opdracht onder Jouw werk op Toevoegen of maken › Bestand.
Kies je pdf: hij staat in de map Downloads. Klik op Toevoegen.
Beantwoord vraag 4 op je vragenblad. Loop de checklist na.
Klik in de opdracht op Inleveren.

Hulp nodig?

Zie je je pdf niet in het venster? Kies daar om een bestand van je computer te uploaden, en open de map Downloads.

Verkeerd bestand toegevoegd? Klik naast de naam van dat bestand op Verwijderen.

Extra · niet verplicht

Voor wie klaar is

Begin hier pas nadat je hebt ingeleverd. Klik in de opdracht op Inleveren ongedaan maken. Lever daarna opnieuw in. Je pdf hoef je niet opnieuw te maken.

Wat kan je doen?

Pagina 1 van 3. Klik in de voettekst, achter het nummer. Typ een spatie, van en een spatie. Klik op Invoegen › Pagina-elementen › Paginanummer › Aantal pagina's.
Het logo in je koptekst. Klik op het logo onderaan je vragenblad en kopieer het met Ctrl + C. Klik in je koptekst en plak met Ctrl + V. Sleep aan een hoek tot het klein genoeg is.